Czynniki ryzyka
Przyczyna występowania porodów przedwczesnych jest zróżnicowana, jednak możemy wyróżnić kilka grup czynników ryzyka zwiększających prawdopodobieństwo wystąpienia porodu przedwczesnego. Często wiele czynników występuje wspólnie i trudno jest ustalić jeden dominujący czynnik.
Czynniki ryzyka występujące w obecnej ciąży
Dane z wywiadu
Czynniki socjalne
Rozpoznanie porodu przedwczesnego
Odpowiednio wczesne wyselekcjonowanie kobiet znajdujących się w grupie ryzyka pozwoli na objęcie ich intensywnym nadzorem i wczesne wykrycie objawów zagrażającego porodu przedwczesnego. W opiece nad kobietą ciężarną należy przede wszystkim zwrócić uwagę na przedwczesne wystąpienie czynności skurczowej oraz na przedwczesne dojrzewanie szyjki macicy.
Rozpoznawanie czynności skurczowej
Najprostszym sposobem jest notowanie odczutych przez samą ciężarną skurczów na specjalnie do tego celu przygotowanej karcie skurczów. Za fizjologiczne uważa się występowanie do 10 skurczów na dobę.
Tokometria zewnętrzna
Jest to zewnętrzny pomiar skurczów macicy z zastosowaniem tokometru. Pomiar skurczu dokonuje się za pomocą przetwornika nacisku, który za pomocą pasa zamocowany jest na szczycie brzucha. Za pomocą tokometru oceniamy częstotliwość skurczów, która do 30 tygodnia ciąży nie powinna przekraczać 3/godz. a powyżej 30 tygodnia do 5/godz.
Ocena szyjki macicy
Najważniejszym momentem w rozpoznawaniu porodu przedwczesnego jest ocena ułożenia szyjki macicy w stosunku do kanału rodnego, jej konsystencja i rozwarcie. Skracanie szyjki, jej rozpulchnienie i rozwieranie kanału potwierdza gotowość do porodu.
Zapobieganie porodowi przedwczesnemu
W postępowaniu, którego celem jest niedopuszczenie do porodu przedwczesnego stosuje się kilka metod terapeutycznych.
W przypadku ryzyka porodem przedwczesnym chorej należy zapewnić spokój. Zaleca się wyłączenie z życia zawodowego, wyłączenie z prac domowych oraz leżenie. W przypadku większego ryzyka zaleca się hospitalizację z ograniczonym reżimem łóżkowym podczas, którego kobieta powinna pozostać w łóżku.
Z metod farmakologicznych postępowanie polega na hamowaniu czynności skurczowej macicy (tokoliza) głównie w oparciu o leki pobudzające receptory beta (beta-mimetyki), które hamują czynność skurczową.
Innymi lekami skutecznie zwalczającymi czynność skurczową mięśnia macicy są:
Prowadzenie porodu przedwczesnego
Prowadzą poród przedwczesny należy unikać niedotlenienia płodu, dlatego duże znaczenie ma wybór sposobu rozwiązania.
Cięcie cesarskie wskazane jest w przypadku: