Przyczyny poronień
Wyróżnia się następujące rodzaje poronień:
Przyczyny poronień samoistnych
Zasadniczo rozróżnia się dwie grupy poronień zależne od jaja płodowego oraz zależne od matki.
Przyczyny zależne od jaja płodowego - przyczyny owulogenne
Do najczęstszych przyczyn poronień należą wady rozwojowe jaja płodowego (jaja poronne, jaja zaśniadowe), które stanowią około 50-70% wszystkich przypadków poronień. Poronne jaja nie są w stanie rozwijać się prawidłowo a najczęstsze przyczyny ich występowania to:
Przyczyny zależne od matki
Przebieg poronienia
Poronienie może mieć przebieg jednoczasowy lub dwuczasowy.
Poronienie jednoczasowe jest poronieniem wczesnym do którego dochodzi najczęściej w ciągu pierwszych 3 miesięcy życia (do 12 tygodnia ciąży). W okresie tym całe jajo płodowe stanowi dość jednolitą masę i powierzchnia jego pokryta jest kosmkami. Jeżeli dojdzie do poronienie kosmki łatwo oddzielają się od doczesnej (przekształcona w czasie ciąży błona śluzowa macicy) i jajo płodowe jest najczęściej wydalone w całości tzn zarodek znajdujący się w worku owodniowym. Poronienie jednoczasowe jest poronieniem zupełnym ( abortus completus ) a pierwszym jego objawem jest krwawienie na zewnątrz.
Poronienie dwuczasowe jest poronieniem późnym do którego dochodzi z chwilą całkowitego wykształcenia się łożyska w 13-28 tygodniu ciąży. W tym okresie poronienie przebiega dwuczasowo w sposób typowy do porodu. Po skurczach następuje pęknięcie pęcherza owodniowego, dochodzi do rozwierania szyjki macicy i wydalania płodu a następnie łożyska. Poronienie dwuczasowe jest poronieniem niezupełnym ( abortus incompletus ) a pierwszym jego objawem są skurcze i odpływ płynu owodniowego.
Objawy
Pierwszymi objawami poronienia są:
Poronienie niepowikłanie przebiega najczęściej bezgorączkowo z temperaturą ciała do 37,9°C bez zmian zapalnych w przymaciczach i przydatkach. Rzadziej poronienie niepowikłane przebiega z podwyższoną temperaturą ciała 38°C - 39°C ze stanem zapalnym błony śluzowej macicy (endometritis).
U niektórych kobiet dochodzi do powikłań w przebiegu poronienia, gdzie stanem zapalnym objęte są przydatki oraz występuje miejscowe zapalenie otrzewnej. Rzadko dochodzi do poronienia z uogólnionym zakażeniem któremu towarzyszą ropne upławy, dreszcze, obniżenie ciśnienia tętniczego krwi, zaburzenia świadomości, niepokówj, sztywność karku, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, przyspieszenie oddychania, skąpomocz, bóle mięśni, bóle brzucha czy zaburzenia krzepnięcia.
Postacie kliniczne i leczenie
Poronienie zupełne (abortus completus)
Jest to postać w której wydaleniu z jamy macicy uległo całe jajo płodowe (płód i kosmówka). Najpewniejszym objawem poronienia zupełnego jest stwierdzenie całego wydalonego jaja (zarodek w worku owodniowym z szypułą kosmówki). Krwawienie z macicy szybko ustępuje a sama macica szybko ulega zmniejszaniu.
Postępowanie w przypadku poronienia zupełnego do 20 tygodnia ciąży z reguły polega na wyłyżeczkowaniu jamy macicy, natomiast po tym okresie łyżeczkowanie jest konieczne w przypadku stwierdzenia ubytków w kontrolowanym łożysku. Niekiedy przed łyżeczkowaniem konieczne jest rozszerzenie kanału szyjki macicy.
Poronienie niezupełne ( abortus incompletus )
Jest to postać poronienia w której płód zostaje wydalony z jamy macicy oraz czasami fragmenty łożyska i kosmówki.
Postępowanie w poronieniu niezupełnym polega na usunięciu z jamy macicy łożyska bądź jego fragmentów za pomocą palca lub specjalnej tępej łyżki.
Poronienie rozpoczynające się ( abortus incipiens )
Jest to postać poronienia, której nie da się zatrzymać charakteryzująca się obfitym krwawieniem i silnymi skurczami macicy oraz postępującym rozwieraniem kanału oraz ujścia wewnętrznego macicy.
Poronienie zagrażające (abortus imminens )
Jest to postać poronienia charakteryzująca się skąpym krwawieniem lub skurczami macicy lub krwawieniem ze skurczami przy zamkniętym kanale szyjki macicy. We wczesnej ciąży skurczom odpowiada pobolewanie w okolicy krzyżowej lub podbrzusza.
W poronieniu zagrażającym istnieje duża szansa na zachowanie ciąży. Rokowanie jest niepomyślne jeżeli krwawienie trwa 2-3 tygodnie, gdy występują skurcze lub gdy przerwy międzyskurczowe trwają coraz krócej lub gdy stężenie HCG w surowicy krwi jest mniejsze niż prawidłowe.
Leczenie poronienia zagrażającego polega na bezwzględnym leżeniu (zakaz wstawania nawet do łazienki) najlepiej w warunkach szpitalnych. Nie wolno stosować gwałtownie działających środków przeczyszczających. W postępowaniu terapeutycznym podaje się leki hamujące czynność skurczową macicy.
Poronienie nawykowe (abortus habitualis)
Jest to postać poronienia częstego, gdy u tej samej kobiety wystąpią trzy lub więcej poronienia jedno po drugim. Przyczyną 40-70% wszystkich poronień nawykowych są poronne jaja płodowe czyli wady rozwojowe zarodka.
Postępowanie lecznicze polega leczeniu przyczyny zasadniczej poronień jeżeli taka istnieje. Ponadto obowiązuje bezwzględne leżenie przez dłuższy czas najlepiej w warunkach szpitalnych, unikanie urazów i zakaz współżycia płciowego.
Poronienie zatrzymane ( missed abortion )
Jest to poronienie w którym obumarłe jajo płodowe pozostaje w macicy przez wiele tygodni. Jeżeli obumarłe jajo płodowe pozostaje w macicy ponad 5 tygodni wówczas może dojść do zagrażającego życiu krwawienia w wyniku zaburzeń krzepnięcia.